ഭക്തി​യുടെ ആഴവും ആകാ​ശവും

സ്വാമി വിശു​ദ്ധാ​നന്ദ (പ്രസി​ഡന്റ്, ശ്രീനാ​രാ​യ​ണ​ | Monday 28 January 2019 12:40 AM IST

editors-pick

നിർവ​ചിച്ചു തീർക്കാ​നാ​വാത്ത മൂല്യ​ങ്ങ​ളിൽ പ്രധാ​ന​മായ ഒന്നാണ് ഭക്തി. നിർവ​ച​നാ​തീ​ത​മായ ഭക്തി​യുടെ പൊരു​ളെ​ന്തെന്ന് അറി​യാ​തെ​യാണ് വാസ്ത​വ​ത്തിൽ ഇന്ന് ഭക്ത​ന്മാ​ര​ധി​കവും ആരാ​ധനാല​യ​ങ്ങൾതോറും കയ​റി​യി​റ​ങ്ങു​ന്ന​ത്. നമുക്ക് ആവ​ശ്യ​മാ​യതും ആഗ്ര​ഹ​മാ​യതും സാധ്യ​മാക്കി കിട്ടു​ന്ന​തിന് ഭക്തി ഉത്ത​മ സാധനാ ​മാഗ​മാ​ണെന്നു ധരി​ച്ചിട്ടുള്ളവ​രാണ് അധി​ക​വും. അവർക്കു ഭക്തി​ അഭീ​ഷ്ട​സി​ദ്ധി​ക്കാ​യുള്ള ഒരു ഉ​പാധി മാത്ര​മായി ചുരു​ങ്ങി​യി​രി​ക്കുന്നു. പ്രാർത്ഥ​ന​കളും നിവേ​ദ്യ​ങ്ങളും ഉപാ​സ​ന​ക​ളു​മെല്ലാം കാര്യ​സി​ദ്ധി​പ്ര​ധാ​ന​മായ ദൈവി​ക​പ്ര​സാ​ദ​ത്തി​നു​വേ​ണ്ടി​യുള്ള വഴി​പാ​ടായി പരി​മി​ത​പ്പെ​ടു​ന്ന​ത് അതു​കൊ​ണ്ടാ​ണ്. വഴി​പാ​ടിന്റെ പ്രതി​ഫ​ല​മായി ലഭി​ക്കുന്ന ഭഗ​വദ്പ്രസാ​ദ​മാണ് ജീവി​ത​ത്തിന്റെ എല്ലാ ഉയർച്ച​ക​ൾക്കും വേണ്ട​തെന്ന വിശ്വാസം ഭക്ത​രിൽ ഉറ​ച്ചിട്ടുണ്ട്.


ഈ വിശ്വാ​സ​ത്തിന്റെ അടി​സ്ഥാനം തീരെ ബല​മി​ല്ലാ​ത്ത​താ​ണ്. കാരണം എന്തി​ന്റെ​യെ​ങ്കിലും പ്രതി​ഫ​ല​മായി ഇച്ഛി​ക്കു​ന്നതോ ലഭി​ക്കു​ന്നതോ ആയ യാ​തൊന്നും പ്രസാ​ദ​മാ​വു​ക​യി​ല്ല. ഈ വിധ​മുള്ള പ്രസാ​ദ​ത്തി​നായി പ്രാർത്ഥി​ക്കുന്ന ഭക്തന്റെ ഭക്തി ഭക്തി​യു​മ​ല്ല. അതു കേവ​ല​മൊരു ഭക്തി​ഭാവം മാത്ര​മാ​ണ്. ഭാവ​ത്തിനു പൊരു​ളു​മായി ആത്മ​ബ​ന്ധ​മു​ണ്ടാ​യി​രി​ക്കു​ക​യി​ല്ല. കഥ​കളി നടൻ നട​ന​ത്തിന്റെ ഭാഗ​മായി നടി​ക്കുന്ന ശൃംഗാരം, ഹാസ്യം, രൗദ്രം, വീരം, കരുണം തുട​ങ്ങിയ നവ​ര​സ​ങ്ങ​ളെല്ലാം തന്നെ വെറും ഭാവ​ങ്ങൾ മാത്ര​മാ​ണ്. ആ ഭാവ​ങ്ങൾക്കു നട​നായ വ്യക്തി​യുടെ യഥാർത്ഥ​ സ്വ​ഭാ​വ​വു​മായി എപ്ര​കാ​ര​മാണോ ആത്മ​ബ​ന്ധ​മി​ല്ലാ​തി​രി​ക്കു​ന്നത് അപ്ര​കാ​ര​മാണ് ഭക്തി​ഭാ​വ​ത്തിന് യഥാർത്ഥ​ഭ​ക്തി​യു​മായി ആത്മ​ബ​ന്ധ​മി​ല്ലാ​തി​രി​ക്കു​ന്ന​തും.


ഇങ്ങ​നെ​യൊരു തത്ത്വ​വി​ചാരം ചെയ്യു​ന്ന​താ​യാൽ ഭക്ത​ന്മാ​രായി കാണ​പ്പെ​ടു​ന്ന​വരിൽ നല്ലൊരു ശത​മാനം പേരു​ടെയും ഭക്തി​യെ​ന്നത് വെറും ഭക്തി​ഭാവം മാത്ര​മാ​ണെന്നു വില​യി​രു​ത്താ​നാ​വും. ചിലർക്കു ചില ആരാ​ധ​നാ​കേ​ന്ദ്ര​ങ്ങ​ളോട് സന്ദർഭ​ത്തിനും സാഹ​ച​ര്യ​ത്തിനും വിധേ​യ​മായി ഭക്തി​യു​ണ്ടാ​വുക സാധാ​ര​ണ​മാ​ണ്. സന്ദർഭ​ത്തിനും സാഹ​ച​ര്യ​ത്തിനും മാറ്റ​മു​ണ്ടാ​കു​മ്പോൾ ആരാ​ധ​നാ​ കേ​ന്ദ്ര​ത്തോ​ടു​ണ്ടാ​യി​രുന്ന ഭക്തി​യുടെ അള​വിലും മാറ്റ​മു​ണ്ടാ​കും. ഒരി​ടത്ത് മാത്ര​മായി ഒരാ​ളുടെ ഭക്തി ഉറച്ചു നിൽക്കാ​തി​രി​ക്കു​ന്നത് ഇതിനുദാഹരണ​മാ​ണ്. എന്നാൽ യഥാർത്ഥ ഭക്തി​യെ​ന്നത് ഒരു കാലത്തും ഒരു നേരത്തും മാറ്റം ചെയ്യ​പ്പെ​ടാ​നാ​വു​ന്ന​ത​ല്ല.

എപ്പോഴും ഭഗ​വദ്ഭജനം നട​ത്തുന്ന ഭക്തന്റെ ഭക്തി ശരി​യായ ഭക്തി​യാണോ ഭക്തി​ഭാ​വ​മാണോ എന്നൊരു സന്ദേഹം ന്യായ​മായും ഉന്ന​യി​ക്കാ​വു​ന്ന​താ​ണ്. വാസ്ത​വ​ത്തിൽ അതിന് ഒരു​ത്തരം ചുരു​ക്കി​പ്പ​റ​യുക എളു​പ്പ​മ​ല്ല. സന്ദേ​ഹ​നി​വാ​ര​ണ​ത്തിനു സഹാ​യി​ക്കുന്ന ചില കാര്യ​ങ്ങൾ മാത്രം പറ​യാം.
ഭക്തി പ്രധാ​ന​മായും രണ്ടു​വി​ധ​മു​ണ്ട്. ഒന്ന് അന്യമായ ഭക്തി, മറ്റൊന്ന് അന​ന്യ​മായ ഭക്തി. അന്യ​മായ ഭക്തിയെ ഗ്രഹി​ച്ചു​ന​ട​ക്കുന്ന ഭക്ത​ന്മാ​രാണു ഇന്ന​ധി​ക​വും. എന്തെ​ന്നാൽ അവർക്ക് അവ​രുടെ ഭക്തി​കൊണ്ട് പൂർണ സംതൃപ്തി ശാശ്വ​ത​മായി അനു​ഭ​വി​ക്കാ​നാ​കു​ന്നി​ല്ല. ശാശ്വ​ത​മായ സംതൃ​പ്തിയും ശാന്തിയും തേടി അവർ ആരാ​ധ​നാ​ല​യ​ങ്ങൾ തോറും ഓടിനട​ക്കു​ക​യാ​ണ്. ഒരി​ടത്തും സ്ഥിര​മായി ഉറ​യ്ക്കാൻ അവ​രുടെ ഭക്തി അവരെ അനു​വ​ദി​ക്കു​ന്നി​ല്ല. ആരാ​ധ​നാ​കേ​ന്ദ്ര​ങ്ങളും ആരാ​ധ​നാ​മൂർത്തി​കളും പ്രാർത്ഥ​നാ​മ​ന്ത്ര​ങ്ങളും നിവേ​ദ്യ​ങ്ങ​ളു​മൊക്കെ മാറി​മാറി പരീ​ക്ഷി​ച്ചിട്ടും അവ​രുടെ ഓട്ടം നില​യ്ക്കു​ന്ന​തായി കാണു​ന്നു​മി​ല്ല. എന്തു​കൊ​ണ്ടാണ് ഇങ്ങനെ സംഭ​വി​ക്കു​ന്ന​തെന്നു ചിന്തി​ച്ചി​ട്ടുണ്ടോ? ഭക്തി ഭക്ത​നിൽ നിന്ന​ന്യ​മായി ഇരി​ക്കു​ന്ന​തു​ കൊണ്ടാണി​ത്. അന്യ​മായി ഇരി​ക്കു​ക​യെ​ന്നാൽ വേറി​ട്ട​തായി ഇരി​ക്കുക എന്നാ​ണർത്ഥം. അതാ​യത് ആത്മ​സം​ബ​ന്ധി​യ​ല്ലാ​തി​രി​ക്കു​ന്നത് എന്ന് ചുരു​ക്കി​പ്പ​റ​യാം. വിശ്വാ​സവും അവി​ശ്വാ​സവും മാറി​മാറി തെളി​യു​ന്നതും മറയു​ന്നതും അന്യ​ഭ​ക്തി​യു​മായി നട​ക്കുന്ന ഭക്ത​ന്മാ​രി​ലാ​ണ്. അവർ വിശ്വാ​സ​ത്തി​ന്റെയും ഭക്തി​യു​ടെയും പേരിൽ അഭി​മാ​നി​ക്കു​കയും മറ്റു​ള്ള​വരെ അപ​മാ​നി​ക്കു​കയും ചെയ്യും. മറ്റു ചില​പ്പോൾ ഒരു​മി​ക്കു​കയും കല​ഹി​ക്കു​കയും ചെയ്യും. പക്ഷേ ഇതൊന്നും സ്ഥിര​മായി നിൽക്കു​ന്ന​വ​യാ​യി​രി​ക്കു​ക​യു​മി​ല്ല. കാറ്റ് വീശും​പോലെ അവ​രുടെ ഭക്തിയും ചിന്ത​കളും ദിശ​യും മാറി​ക്കൊ​ണ്ടി​രി​ക്കും. അവർ ഒരി​ക്കലും പ്രസാ​ദ​ചി​ത്ത​രാ​യി​ത്തി​രു​ക​യി​ല്ല.


എന്നാൽ അന​ന്യ​മായ ഭക്തി ഉള്ള​വ​നാ​കട്ടെ എപ്പോഴും പ്രസാ​ദ​ചി​ത്ത​നായി ഇരി​ക്കു​ന്നു. അവൻ പുഞ്ചി​രി​ച്ചി​ല്ലെ​ങ്കിലും പുഞ്ചി​രി​ച്ചു​ കൊ​ണ്ടി​രി​ക്കു​ന്ന​വ​നായി കാണ​പ്പെ​ടു​ന്നു. അവൻ ഭക്തിയെ പ്രക​ടി​പ്പി​ക്കു​കയോ പ്രകാ​ശി​പ്പി​ക്കു​കയോ ചെയ്യു​ന്നി​ല്ല. എന്നാൽ ഭക്തി അവ​നിൽ പ്രകാ​ശിച്ച് നില്ക്കുന്നു. അവൻ ഭഗ​വ​ദ്പ്ര​സാ​ദ​ത്തി​നായി അപേ​ക്ഷി​ക്കു​കയോ ഓടിനട​ക്കു​കയോ ചെയ്യു​ന്നി​ല്ല. എന്നാൽ അവൻ ഭഗ​വ​ദ്പ്ര​സാ​ദ​ത്താൽ ശാന്ത​നായും ആന​ന്ദ​നിർവൃ​ത​നായും ഇരി​ക്കുന്നു. എന്തു​കൊ​ണ്ടെ​ന്നാൽ അവൻ ജിത​മാ​ന​സനും ജിത​കാ​മനും ജിത​കോ​പനും ജിതാ​ശ​നു​മാ​യി​രി​ക്കു​ന്നു. അതാണ് യഥാർത്ഥ​ഭ​ക്തിയുടെ അഥവാ അന​ന്യ​ഭ​ക്തി​യുടെ സ്വഭാ​വ​മെ​ന്നത്.


എപ്പോ​ഴെല്ലാമാണോ ഒരു​വന് മന​സിനെ ജയി​ക്കാ​നാ​വു​ന്ന​ത്, വികാ​ര​ങ്ങ​ളെ ജയി​ക്കാ​നാ​വു​ന്ന​ത്, കോപത്തെ ജയി​ക്കാ​നാ​വു​ന്ന​ത്, ആഗ്ര​ഹ​ങ്ങളെ ജയി​ക്കാ​നാ​വു​ന്നത് അപ്പോ​ഴാണ് അവൻ അന​ന്യ​ഭ​ക്ത​നാ​യി​ത്തീ​രു​ന്ന​ത്. ഭഗ​വ​ദ്ഗീത അവി​ക​മ്പേന യോഗേന യുജ്യതേ (ഇ​ള​ക്ക​മി​ല്ലാത്ത യോഗാ​ത്മ​ദർശനം കൊണ്ട് യോജി​ക്ക​പ്പെ​ടു​ന്നു) എന്നു വിഭൂ​തി​യോ​ഗ​ത്തിലും (10​-7), ഭക്ത്യാ​ ത്വ​ന​ന്യയാ ശക്യ അഹ​മേവം വിധഃ ജ്ഞാതും ദ്രഷ്ടും ച തത്ത്വേന പ്രവേഷ്ടും ച (അ​ന​ന്യ​ഭ​ക്തി​കൊണ്ട് ഏവം വിധ​മായ 'ഞാൻ' പര​മാർത്ഥ​മായി അറിയാനും, ദർശി​ക്കാനും പ്രവേ​ശി​ക്കാനും സാ​ധ്യ​നാ​കു​ന്നു) എന്ന് വിശ്വരൂ​പ​ദർശ​ന​യോ​ഗ​ത്തിലും (11​-54) പ്രകാ​ശി​പ്പി​ക്കു​ന്ന​ത് ഈ അന​ന്യ​ഭ​ക്തിയുടെ നിരാ​കാ​രവും നിരാ​കു​ലവും നിരാ​മ​യ​വു​മായ പൊരു​ളാ​ണ്.


ഗുരു​ദേ​വൻ ദർശ​ന​മാ​ല​യിലെ ഭക്തി​ദർശ​ന​ത്തിൽ വെളി​വാ​ക്കി​യി​രി​ക്കു​ന്നതും ഈ അന​ന്യ​ഭ​ക്തി​യുടെ ആകെ സ്വരൂ​പ​മാ​ണ്. ഭക്തി​യുടെ ആഴവും ആകാ​ശവും ഒരു​മി​ക്കുന്ന പൂർണവും ഭദ്ര​വു​മായ ഒരു നിർവ​ച​ന​മാണ് 'ഭക്തി​രാ​ത്മാനു​സ​ന്ധാനം' എന്ന വച​ന​ത്തി​ലൂടെ അന​ന്യ​ഭ​ക്തിക്ക് ഗുരു​ദേ​വൻ നല്കി​യി​രി​ക്കു​ന്ന​ത്.


ആത്മാ​വിനെ യാതൊ​രി​ട​വേ​ളയും കൂടാതെ അനു​സ​ന്ധാനം ചെയ്യു​ന്ന​താണ് ഭക്തി​യെന്ന ഗുരു​വിന്റെ ഈ നിർവ​ച​ന​ത്തേ​ക്കാൾ മറ്റൊരു ഭക്തിനിർവ​ചനം ഇനി ലോക​ത്തുണ്ടാകാ​നി​ല്ല.


ഭക്തി​യു​ടെയും ഭക്ത​രു​ടെയും പേരിൽ കോലാ​ഹ​ല​ങ്ങ​ളു​യർത്തു​ന്ന​വരും അതി​ല​ക​പ്പെട്ടു പോകു​ന്ന​വരും ഈ അന​ന്യ​ഭ​ക്തി​യുടെ വാക്കും പൊരുളും ഉൾക്കൊ​ണ്ടി​ട്ടു​ള്ള​വ​ര​ല്ലെന്നു ഖേദ​പൂർവം പറ​ഞ്ഞു​കൊ​ള്ള​ട്ടെ. അതി​നാൽ യഥാർത്ഥ​ഭ​ക്തി​യുടെ പൊരുൾകൊണ്ടുയ​രുന്ന ഉത്തമഭക്ത​നാ​യി​ത്തീ​രാൻ ഏവർക്കും സാധി​ക്ക​ണം.

ഇവിടെ കൊടുക്കുന്ന അഭിപ്രായങ്ങൾ കേരള കൗമുദിയുടെതല്ല. സോഷ്യൽ നെറ്റ്‌വർക്ക് വഴി ചർച്ചയിൽ പങ്കെടുക്കുന്നവർ അശ്ലീലമോ അസഭ്യമോ തെറ്റിദ്ധാരണാജനകമോ അപകീർത്തികരമോ നിയമവിരുദ്ധമോ ആയ അഭിപ്രായങ്ങൾ പോസ്റ്റ്‌ ചെയുന്നത് സൈബർ നിയമപ്രകാരം ശിക്ഷാർഹമാണ്.
POPULAR IN EDIT
LATEST VIDEOS
YOU MAY LIKE IN EDIT